SELENYUM
 


 Selenyum DNA ve protein sentezinde önemli rol oynar. Bazı proteinlerin yapısına girer bunlara selenoprotein denir. Bu proteinler antioksidan özelliğe sahiptir hücreyi hasardan korur. Selenyum bağışıklık sistemini kuvvetlendirir ve antioksidan özelliği vardır. Tiroit bezinin sağlıklı çalışmasını sağlar.

Selenyum kanserden ve metal zehirlenmelerinden bizi korur
Karaciğerin iyi çalışmasını sağlar
Selenyum eksikliğinde guatr görülebilir. İyot yetmezliği ile birlikte selenyum eksikliği birlikte ise guatr daha fazla görülür.
Selenyum eksikliğinde kalp kas fonksiyonunun bozulması tespit edilmiştir.
Selenyum eksikliğinde psikolojik bozukluklar tespit edilmiştir.
 
Selenyumun günlük ihtiyacı;
Erkeklerde 75 mikrogram
Kadınlarda 60 mikrogram günlük ihtiyaçtır.
Selenyum kan düzeyinin normalde 85mg/dl dir.
 
Selenyumun bulunduğu besin maddeleri

- Yumurta 
- Ceviz
- Sakatat
- Balık
- Kabuklu deniz ürünleri
- Süt ürünleri
- Kepekli unlar
- Sebze ve meyveler
- Tam buğday ekmeği
- Kırmızı et
 
Proteinden fakir besinlerde selenyum eksikliğine sık rastlanır.
Selenyum eksikliğinde tiroit bezinin salgıladığı hormonlar vücuttaki etkileri azalır.
Selenyum eksikliğinde vücutta E vitamini azalır tiroit bezi iltihabı daha sık görülür. Bu sebeple selenyum ve E vitamini birlikte kullanılabilir.
Yüksek doz selenyum verilirse T3 hormonu azalır TSH hormonu artar tiroit yetmezliği meydana gelir. En belirgin bulgusu kilo almadır.
Selenyum eksikliği diyabetik hastalarda sık görülür. Diyabetiklerde verilen selenyum ve E vitamini diyabete bağlı organ hasarını azaltır.
C vitamini, E vitamini ve selenyum birlikte verilirse antioksidan etki daha da artar.
Kas güçsüzlüğünde selenyum eksikliği sorgulanmalıdır.
Ciddi selenyum eksikliklerinde kalp kas hastalığı olan kardiyomiyopati ve kalp kas fonksiyonu bozukluğu tespit edilir.
Hashimato hastalığında tiroit otoantikor seviyesini azaltmak için selenyum verilmektedir. Ancak kan selenyum seviyesi takibi ile bu tedavi sürdürülmelidir.
Selenyum eksikliğinde kanser riskinin arttığı saptanmıştır. Selenyum tedavisi ile ölüm oranında bazı çalışmalarda azalma tespit edilmiştir.
 
Selenyumun fazla verilmesi

Kan seviyesine bakılarak alınmalıdır. Yüksek doz selenyum vücutta zararlı etkiler yapar.
 
Saç dkülmesi 
Tırnak kırılması
Yorgunluk
Karaciğer hasarı
Bağırsaklarda bozukluk
Cilt iltihabı
Dalak büyümesi
Selenyum günde 400 mikrogram dan fazla alınması zararlıdır.
Kan selenyum seviyesi sürekli 137 mikrogram/dl üzerinde olan kişilerde şeker hastalığı görülme riski artmıştır.